Mótssvæðið á Hólum í toppstandi fyrir Landsmót

Horft yfir mótssvæðið og Hóla í Hjaltadal. Á myndum neðar gefur að líta Áskel Heiðar og síðan myndir frá framkvæmdum og úrtökumótum á Hólum. MYND: KÁRI HEIÐAR

Nú eru að verða liðin tíu ár frá síðasta Landsmóti hestamanna á Hólum og varla nema rétt rúm vika þar til fyrstu knapar leiða fram hesta sína á LH 2026 á Hólum. Það er ekki laust við að tilhlökkun og eftirvænting liggi í skagfirska loftinu. Það liggur því beint við að fá Áskel Heiðar Ásgeirsson, framkvæmdastjóra mótsins, reynslubolta og kennara í viðburðahaldi, til að segja lesendum frá stöðu mála en viðtalið var tekið um miðjan júní.

Nú þegar stutt er í mót. Hvernig hefur undirbúningur gengið – er allt að smella? „Undirbúningur hefur gengið vel, það er jákvæð stemming í kringum þetta verkefni, það er skagfirskt hestafólk sem er að halda þetta mót og ég heyri ekki annað en að það sé góð stemming í samfélaginu fyrir mótinu. Við erum búin að vinna í marga mánuði að skipulagningu og nú er komið að því að uppskera.“

Hvaða framkvæmdir eða verkefni hafa verið stærst og mest krefjandi á mótssvæðinu á Hólum? „Mótssvæðið var auðvitað byggt upp fyrir mótið 2016 og það reyndist mjög vel þá. Á síðasta ári var farið í framkvæmdir á svæðinu þar sem hestamannafélagið, styrktaraðilar, Skagafjörður og Hólaskóli komu saman að því að byggja nýjan upphitunarvöll, nýja ferjuleið inn á aðalvöllinn og nýtt plan þar sem hreyfihamlaðir geta horft á keppni úr bílum. Þá voru allir vellir lagaðir og sú vinna kláraðist bara núna í síðustu viku. Svæðið er því í algjöru toppstandi. Núna snúum við okkur að því að standsetja tjaldsvæði, tengja rafmagn og vatn, allar netlagnir og þá verður þetta allt eins og það á að vera. Svo eru allir þessir aðilar sem ég nefndi hér fyrir ofan að hjálpast að við fegrun staðarins, það er verið að mála, slá og taka til þannig að allt líti vel út þegar mótið hefst.“

Eru einhverjir verkþættir sem enn eru í vinnslu og þurfa sérstaka athygli á lokasprettinum? „Það eru mjög margir verkþættir sem eru marga mánuði í undirbúningi en eru svo framkvæmdir á síðustu tveimur vikunum. Það er eðli þess að breyta kennslusvæði háskólans í mótssvæði. Til dæmis breytum við einni reiðhöll í mathöll, annarri í pöbb/kaffihús, við reisum risatjald fyrir markaðssvæði og báðar hallirnar og tjaldið fá plastgólf. Ekkert að þessu er hægt að gera fyrr en rétt fyrir mót. Sama gildir um tjaldsvæðið, það þarf að slá það og hirða, síðan leggja út rafmagnskassa og afmarka götur o.fl. Ekkert af þessu er hins vegar framkvæmanlegt nema að undangengnu margra mánaða skipulagi.“

Keppt í tveimur nýjum greinum

Hvernig hefur samstarfið gengið við sveitarfélagið, landeigendur, verktaka og sjálfboðaliða? „Samstarf við alla hlutaðeigandi hefur gengið vel. Háskólinn á Hólum er með okkur í þessu verkefni af heilum hug, án þeirra væri þetta ekki hægt og við vonum líka að mótið efli starfsemi skólans, einkum þá hestafræðinnar. Ég starfa líka við skólann, kenni þar viðburðastjórnun og það er ómetanlegt fyrir okkur að hafa einn stærsta viðburð landsins í garðinum hjá okkur og fjöldi nemenda mun koma á mótið og starfa þar. Sveitarfélagið tók þátt í framkvæmdum á síðasta ári eins og áður sagði, Víðimelsbræður eiga heiðurinn af því hvað svæðið er glæsilegt og svo öflugir styrktaraðilar hafa stutt vel við bakið á okkur. Fjöldi sjálfboðaliða mun hjálpa okkur næstu tvær vikur að reisa allt sem þarf að reisa og svo má ekki gleyma því að við þurfum öflugar hendur til að ganga frá þessu öllu eftir mót.“

Eru einhverjar nýjungar eða breytingar sem gestir og keppendur munu taka eftir á þessu Landsmóti samanborið við fyrri mótið 2016? „Hvað varðar keppnina þá verður keppt í tveimur nýjum greinum, áhugamannaflokki sem er ákveðin stefnubreyting, og síðan í A flokki ungmenna. Hvað varðar það sem snýr að þjónustu við gesti þá verður aukin áhersla á umhverfismál, við ætlum að ganga lengra í flokkun á sorpi og fleiru sem fólk mun taka eftir. En í grunninn erum við að búa til hestamannamót og við byggjum á því sem vel gekk 2016 en reynum að gera aðeins betur.“

Hversu mikill fjöldi keppanda reiknið þið með að sæki mótið – þá bæði hestar og menn? „Það fara um 900 hestar í gegn hjá okkur og knapar eru 4-500.“

Hvernig hefur gengið að útvega keppendum og gestum gistingu? „Við leigðum allt sem hægt var að leigja af nemendagörðum og það húsnæði nýtum við undir starfsfólk og lykil-knapa sem settu sig í samband við okkur í vetur. Íbúar í Skagafirði hafa verið duglegir að bjóða húsnæði til leigu og nú er staðan sú að það er mikið framboð, vonandi finna því allir húsnæði við hæfi. Tjaldsvæði með rafmagni eru uppseld hjá okkur og því miður höfum við ekki nóg af rafmagni til að bjóða upp á fleiri.“

Hvernig er skipulagið varðandi umferð, bílastæði og aðgengi fyrir þá sem koma langar leiðir? „Líkt og fyrir tíu árum munum við beina hluta af umferð í hringakstri um daginn, þ.e. til baka Hjaltadalsveg út að vestan. Vegagerðin hyggst laga þann veg eins og hægt er fyrir mót en við munum breyta skipulagi þannig að öll hjólhýsi og stærri kerrur munu fara til baka niður Hólaveg. Það verður mikil umferðarstýring á svæðinu, næg bílastæði og við munum reyna að takmarka umferð á tjaldsvæðum, allt verður gert til að tryggja öryggi gesta. Þá verður sérstakt átak varðandi ölvunarakstur, allir bílstjórar fá að blása áður en þeir yfirgefa svæðið í lok móts.“

Veður getur haft mikil áhrif á útiviðburði. Þarf LH sérstakar viðbragðsáætlanir ef veður verður óhagstætt eða er kannski búið að panta góða veðrið og allt niðurnjörvað? „Við erum ekki með veðurvélar og þarna ríkir alltaf sama óvissan. Vonandi kemur ekki til þess að það þurfi að fresta eða breyta dagskrá vegna veðurs, bæði hestar og menn eru útbúnir til að þola ýmislegt og ég held að það eina sem er öruggt er að eftir vikudvöl í dalnum verða gestir búnir að sjá margar tegundir af veðri. Vonandi meira af góðu veðri en slæmu!“

Opnunarhátíðin verður glæsileg

Hvaða efnahagslegu og samfélagslegu áhrif telur þú að Landsmótið muni hafa fyrir Skagafjörð og nærsamfélagið? „Sérstaða Landsmóts er að hann er sá viðburður hér á landi sem hefur verið rannsakaður mest í gegnum tíðina, þar kemur Ferðamáladeild Háskólans á Hólum til skjalanna. Ég get því fullyrt eftir rannsókn sem framkvæmd var eftir mótið 2016 að efnahagsleg áhrif Landsmóts eru veruleg um allan fjörð og víðar. Og við munum halda áfram að rannsaka mótið í sumar og niðurstöður úr þeim rannsóknum ættu að líta dagsins ljós á komandi vetri.“

Landsmóti hestamanna fylgja jafnan hin ýmsu skemmtiatriði og mikið lagt í að gera opnunarhátíðina sem glæsilegasta. Hverju verður tjaldað til á Hólum í þeim efnum? „Opnunar-athöfnin verður glæsileg, þar mun Karlakórinn Heimir syngja, forseti Íslands heiðrar okkur með nærveru sinni og hin hátíðlega hópreið félaganna verður á sínum stað. Tónleikar/sveitaböll verða fyrir mótsgesti á föstudags- og laugardagskvöldum, þar mun húsband Sigvalda ásamt Magna og Ernu Hrönn sjá um föstudaginn og Stuðlabandið um laugardagskvöldið. Við verðum með kántrýþema, skagfirski kántrýhópurinn sem hefur m.a. troðið upp í Gránu undanfarin ár kemur fram og sömuleiðis Soffía Björg og kántrýsveitin Klaufar. Svo erum við með trúbadora og snillinga á borð við Sigvalda Helga, Sæþór Má og Hörð G. Ólafsson svo einhverjir séu nefndir. Þannig að það verður mikið af lifandi tónlist. Latibær kíkir á krakkana og svo væri lengi hægt að telja.“

Eftir allan undirbúninginn, hvaða augnablik eða dagskrárliði hlakkar þú sjálfur mest til að upplifa á mótinu? „Nú þegar undirbúningur er í hámarki og dagarnir langir er freistandi að segja að ég hlakki mest til þess að mótið verði búið, en að öllu gamni slepptu þá er setningarathöfnin á fimmtudeginum alltaf hátíðleg og svo verður gaman á föstudags- og laugardagskvöldum þegar brekkan verður full af fólki og hver hápunkturinn rekur annan á vellinum. Svo er alltaf sérstaklega gaman að sjá krúttin í barnaflokknum,“ segir Áskell Heiðar sem bætir við að lokum: „Mest um vert er auðvitað að þetta fari allt vel fram og að allir komist heilir heim, það er alltaf mín stærsta ósk.“

Góða skemmtun á Landsmóti hesta-manna á Hólum í Hjaltadal!