Innviðaskuld íþróttamannvirkja í Skagafirði | Indriði Grétarsson skrifar

Indriði Grétarsson. MYND FACEBOOK

Nú þegar líður að sveitastjórnarkosningum er vel við hæfi að velta fyrir sér og varpa aðeins ljósi á þörf er varðar uppbyggingu á íþróttamannvirkjum í Skagafirði og í raun þeirri miklu innviðaskuld sem er komin. Eitthvað sem margir hafa verið að velta fyrir sér enda ætti góð íþróttaaðstaða sem uppfyllir kröfur þeirra íþróttagreina sem stundaðar eru í Skagafirði að vera ein af grunnstoðum samfélagsins sem styður við marga þætti er snýr félagslegum, andlegum og líkamlegum þætti fólks á öllum aldri. Aðgangur að fjölbreyttum íþróttagreinum er lykilþáttur í því, margar greinar þjálfa líkama og hreyfanleika fólks á meðan aðrar þjálfa andleguhliðina. En margir gera sér ekki endilega grein fyrir því hversu mikil í umsvifum þessi mál eru orðin og hvað þarf að gera.

Ljóst er að mikil þörf er á íþróttahúsi á Hofsósi svo að hægt sé að uppfylla þörf skólastarfs þar og ýti undir heilsubætandi líf fólks á svæðinu og talað er um í skipulagi síðan 2010 og ekki enn komið og alltaf velt áfram innan stjórnkerfisins gagnvart ákveðinni forgangsröðun sem sætir furðu.

Fyrir 2-3 árum var farið í þarfagreiningu á þörfum íþróttagreina í Skagafirði en sú greining hefur ekki enn verið gerð opinber svo vitað sé. Heyrst hefur að nokkrir aðilar séu tilbúnir með teikningar að ýmsum útfærslum af fjölnotahúsi á Sauðárkróki með ýmsum sölum og klefum o.fl. til að mæta þeirri þörf sem er, hvort sem viðbygging við núverandi húsnæði eða á öðrum stað og gæti leyst af ýmsar hugmyndir fólks. Verður fróðlegt að sjá hvort það uppfylli kröfur og óskir íþróttagreina líka þar sem íþróttasalurinn í dag hentar ekki sumum greinum og hamlar að greinar geti uppfyllt skilyrði sinna greina um aðstöðu. Gengið hefur hægt í þessum málum og margir farnir að vera ansi óþreyjufullir yfir þessum seinagang hvar sem hann nú strandar. Hvort sem er vegna að klára þurfi þessa þarfagreiningu, leyfi vanti frá sveitarfélagi til að skoða málin eða leyfa aðilum að fullklára hugmyndir án einhverra skilyrða og huga að fjármögnun svona verkefna.

Varmahlíð:

íþróttavöllurinn þar er í niðurníðslu og laga þarf hlaupabrautir ofl í kringum völlinn.

Íþróttahúsið. Skipta þyrfti um gólfefni og setja parket sem myndi henta flestum greinum og fara betur með líkama fólks.

Mætti huga að nýjum körfum sem hægt væri að færa upp og niður til fyrir ýmsa aldurshópa

Heyrst hefur að nýjar tröppur uppá sparkvöll er slysagildra á veturna útaf klakasöfnun o.fl. þyrfti að laga breyta.

Á Sauðárkróki þá er öll inniaðstaða löngu sprungin og búin að vera í 10-15 ár og þó með tilkomu gervigrasvallar þá gerðist ekkert fyrir tíma í húsinu fyrir sumar greinar á meðan aðrir fengu fleiri tíma af því það hentaði þeim greinum betur en öðrum samt er vöntun á fleiri tímum fyrir þær greinar áfram. Ýmsar greinar geta að sumu leyti æft samkvæmt þeim stöðlum sem sérsambönd gefa upp bæði er varðar tíma fjölda, aðgengi, aðstöðu og vera samkeppnishæfur á efsta stigi sinnar greinar á meðan aðrar greinar geta það ekki. Umræðan er að verða hávær um aðgengi almennings að íþróttagreinum þar sem ekki er lögð áhersla á keppni heldur að þú getir komið og verið á þínum forsendum, þér til heilsueflandi lífs og ánægju. En þátttaka í íþróttum sýna svart á hvítu hvað þær geta stuðlað að og stutt við félagslega, andlega og líkamlega heilsu fólks allt þeirra líf.

Stikla því hér á ýmsum um íþróttagreinum og þörfum þeirra/stöðu

Bogfimi. Hefur lengi verið á kantinum með aðgengi og aðstöðu sem hentar og hamlar það mikið tækifærum til fjölgunar iðkenda. Þörf er á aðstöðu fyrir geymslu/viðgerða aðstöðu og aðstöðu sem hægt að koma og skjóta alla daga óháð tíma svo það gæti hentað ýmsum hópum, krökkum/unglingum með þjálfara, fullorðnum og eldra borgara sem gætu komið á tíma sem henta þeim betur sem og móttöku hópa til að auka hópefli o.fl. En tímasetningar hafa haft mikið að segja um ástundun og aðsókn í bogfimi frá því að byrjað var með bogfimi innan Tindastóls 2012 og það hefur komið fram í samtölum við fólk sem vill prófa og foreldra yngri barna.

Í dag eru 2 æfingar á viku 1-2 klst í senn. þegar það þurfa að vera 3-4 æfingar á viku fyrir yngri iðkendur og lengist og fjölgar eftir því sem hópar verða eldri og miðað við aðstöðu í dag þá er möguleiki að 12 geti verið á æfingu saman.

Aðstaða þar sem ekki þarf keyra inn og út skotmörk fyrir og eftir hverja æfingu. Að skotmörk geti verið í löglegri hæð og aðgreint með milliveggjum á milli fjarlægða þannig hægt er að vera með mismunandi aldurshópa og getu stig að æfa á sama tíma ef þarf.

Bara til að setja þetta í samhengi með fasta aðstöðu hvað hún hefur mikið að segja og væri hægt að uppfæra þetta á aðrar greinar líka. Á Akureyri þá voru þeir með fasta aðstöðu þar sem hægt var að koma hvenær sem er og brautum skipt upp þá voru 80+ manns að æfa á þeim tíma fyrir utan þá sem komu sér til dægrastyttingar og andlegrar heilsu og hópar. Misstu svo aðstöðuna og fóru í aðstöðu sem var háð tímasetningum þá fór þetta niður í 5-10 manns að stunda bogfimi. Fengu svo aftur fasta aðstöðu komin í 100+ og eldra fólk/aldraðir eru farin að stunda bogfimi af því að það er föst aðstaða sem er ekki háð öðrum og tímar sem henta. Bogfimi eins og erlendis fellur í svipaðann flokk almenn íþrótt/afþreying fyrir alla eins og píla og keila þetta þarf að vera aðgengilegt fyrir almenning líka og hópamóttökur. Væri það ekki frábær viðbót fyrir eldri borgara starf í Skagafirði. Og það er að aukast umræðan um aðgengi fólks að íþróttum þar sem fólk er bara á sínum forsendum.

Judó. Er komið í eigið húsnæði sem kostar að leigja og eru búin að leggja mikla vinnu í að gera Borgarflöt 5 að dojo/æfingaraðstöðu þar sem er hægt að stunda júdóæfingar fyrir alla hópa með eða án fötlun. Almennt er þetta fín aðstaða til æfinga og dýnur eru á gólfum þannig ekki þarf að taka upp eftir hverja æfingu en þá er að sama skapi ekki hægt að vera með keppnir af því að plássið býður ekki upp að vera með nægilega stóran völl og eða aðstöðu fyrir keppendur til upphitunar og áhorfendasvæði.

Píla. Þar hefur orðið það mikil sprenging að húsnæðið sem það er í er sprungið og oft erfitt að finna æfingar tíma fyrir börn og unglinga sem og móttöku hópa enda flest allt unnið i sjálfboðastarfi eftir vinnu. Enda er farið að neita krökkum um æfingar af því þeir hafa ekki nægjanlega stóra aðstöðu og væri frábært að geta boðið eldri borgurum að stunda pílu sér til dægrastyttingar og samveru. Pílan þarfnast eins og aðrar deildir líka fleiri tíma sem henta og með aðstöðu hvað mest vegg pláss og svo bið/áhorfenda aðstöðu þannig einnig sé hægt að taka á móti hópum og halda keppnir.

Badminton. Salurinn í íþróttahúsinu uppfyllir ekki kröfur um lofthæð til að vera löglegur keppnisvöllur. Auk þess setur uppsetning hans badmintoni þröngar skorður og vöntun á tímum þegar kemur t.d. að fjölgun iðkenda eða möguleikanum á að halda æfingabúðir.

Frjálsar íþróttir, Vantar nauðsynlega innanhús aðstöðu sem væri eins og hálf-höll svipað og er á Selfossi með t.d hlaupabraut, langstökk/stangarstökk og gæti einnig hentað fyrir kastgreinar með sérstöku undir gólfi. þá spurning hvort hægt væri að samnýta með fótboltanum. Og væri þá einnig flott fyrir eldri borgara o.fl.. En við höfum átt að skipa frjálsíþróttafólk í fremstu röð en það er ekki vegna aðstöðu hér að þakka heldur vegna þess að viðkomandi einstaklingar hafa jafnvel þurft að leita annað til að æfa þegar mest liggur við vegna óviðunandi aðstæðna.

Fótboltinn. Fótboltinn er með fjölmarga iðkendur undir 18 ára aldri og því ljóst að hlúa þarf betur að þessum hóp með aðstöðu. Eru með eitthvað af innihæfingum í íþróttahúsinu annars úti á gervigrasi, oft í miður skemmtilegu veðurfari og ef þarf að færa æfingar inn vegna veðurs þá skarast þær oft á við æfingar hjá öðrum greinum. Mikil þörf er á búningsklefum sem er bara ætlað fótboltanum og klósettum og bið aðstöðu við fótboltavöllinn. Þannig ekki þurfi að fara langar leiðir utanhús.

Klefamálin og aðstaða fyrir krakkanna sem bíða eru í algjörum ólestri. Notast er við smá svæði við stigagang í íþróttahúsinu þar sem þröngt er og oft á tíðum ólykt og þar þurfa krakkar að bíða, þetta rými gengur undir heitinu svitakompan meðal krakkana. Og Meistaraflokkarnir eru oft að gera sig klára á æfingu fram í anddyri. Aldeilis ekki boðlegar aðstæður í metnaðarfullu íþróttastarfi.

Grasvöllurinn er oft lengi að taka við sér og lengstum part af árinu þá hentar hann ekki fótbolta en hentar frjálsum betur yfir sumartímann.

Það var bylting þegar gervigrasið kom en ljóst er að byggja hefði þurft yfirbyggt hús á sama tíma með klefum og tilheyrandi, þar sem æfingartímabil eru farin að lengjast mikið og skarast á við t.d. körfuboltann. Og yfirbyggður völlur eykur einnig möguleika eldri borgara og annarra á hreyfingu yfir vetrartímann. Svo er spurning gæti hálfur völlur komið til greina í samfloti með frjálsum íþróttum þó augljóst sé að óskastaðan er sé yfirbyggður heill völlur.

Þó það sé gervigras að þá stafar honum hætta á skemmdum þar sem ekki hefur verið hugsað við framkvæmd á dreni fyrir vatn á svæðið sem er vitað að komi í leysingum og miklum rigningum og hefur völlurinn þegar skemmst vegna þessa. Væri ekki ráð að laga þetta til að fyrirbyggja áframhaldandi kostnað fyrir fótboltann og sveitarfélagið vegna þess svo má einnig spyrja sig að því hver hannaði og samþykkti þetta eins og ef dren var teiknað hver sagði nei og oft þá eru hlutir ekki hugsaðir til enda.

Körfuboltinn. Af flestum greinum þá er körfuboltinn kannski í betri aðstöðu er varðar fjölda tíma í íþróttahúsinu, samt er vöntun á miklu fleiri tímum eins og fyrir mfl kvk þar sem þær hafa allan salinn til æfinga og þar gæti aukasalur komið til greina þar sem t.d. væri hægt að vera með sérhæfðar og einstaklingsmiðaðri þjálfun og að leikmenn meistaraflokks og yngri flokka geti komið tekið auka æfingar og æft sig í ákveðnum þáttum umfram reglubundar æfingar og þar með minnkað álag á aðalsalinn og aðrar greinar komist að. Gæti líka kannski hentað fyrir blak eða badminton ef lofthæð yrði lögleg ofl greinar.

Sund. Með endurbættri sundlaug á Sauðárkróki þá hefur aðstaðan batnað til muna fyrir æfingar og þegar rennibrautin kemur þá mun laugin verða enn meira aðdráttarafl fyrir fjölskyldu fólk og ferðamenn. Eitthvað vantar af búnaði til keppni í lauginni En ennþá vantar yfirbyggða sundlaug sem gæti þjónað fólki betur allt árið óháð veðri.

Blakið. Blak kvenna er í mikilli sókn á Sauðárkróki sem er frábært, og hafa þær fengið fleiri tíma í íþróttahúsinu en þá er spurning er aðstaða/tímar í húsinu fyrir keppnishald í blaki í lagi?

Félagsaðstaða: Íþróttir eru miklu meira en bara keppni milli fullorðinna. Lang mikilvægasta hlutverk í öllu íþróttastarfi er félagslegi þátturinn. Íþróttir hafa óumdeilt forvarnargildi, og það að tilheyra samfélagi íþróttafélags síns er ómetanlegt. Félagsleg samvera er einn af grundvallarþáttum þess að sporna við brottfalli úr íþróttum meðal ungmenna. Samvera utan íþróttaæfinga krefst rýmis og aðstöðu og hjálpar til við að krakkar og unglingar festist ekki heima við á bakið sjónvarpið/tölvuna eða einangrist félagslega. Sameiginleg félagsaðstaða allra deilda er algjör nauðsyn þess að hægt sé að byggja upp félagslegan auð, efla tengslamyndun og styrkja samheldni innan íþrótta samfélagsins. Vöntun er á sal þar sem hægt er að taka á móti gestum fyrir viðburðir o.fl. í mat og drykk eins og fyrir leiki. Sem dæmi í Danmörku þá er lagt mikið uppúr þessum þáttum sem minnst er á hér að ofan.

Sauðárkrókur-Íþróttahúsið/Síkið.

Íþróttahúsið er í dag stærsta samkomuhús Skagafjarðar og þar er kominn tími á viðhald og uppfæra, skoða leiðir til að opna á ýmsa hluti svo það geti uppfyllt það hlutverk miklu betur sérstaklega í ljósi þess því miður að Menningarhús mun ekki geta tekið á móti 300+ manna veislum eða öðrum mannfrekum viðburðum. Það væri kostur ef hægt væri að fá vín veitinga og skemmtanaleyfi á íþróttahúsið og umhverfi. Einnig er þörf á skipulagi sem miðar að því að hægt sé að halda stóra viðburði án þess að þurfa að fella niður fjölda æfinga.

Körfuboltinn hefur síðustu ár staðið fyrir stærstu viðburðum í skagfirsku samfélagi þegar 700 til 1800 manns koma saman leik eftir leik og hvetja liðið áfram. Búið að vera stærsta auglýsingin fyrir Skagafjörð og okkar samfélag svo vel sé tekið eftir en lítið komið til baka varðandi stuðning við enn frekar uppbyggingu á aðstöðu til að mæta þessum áskorunum.

Stækka þyrfti anddyrið þar sem sjoppa/miðasalan er svo það rúmi 200 manns +/- í sæti. Þá þyrfti annað víkja sem er ekki til pláss fyrir annars staðar í dag.

Lyftingarsalur er löngu orðinn úreltur er varðar búnaði, hann er alltof lítill og hentar ekki íþróttafólki á efsta getustigi íþrótta, eða þeim sem stefna þangað.

Uppfæra þyrfti búningsklefanna með búningaskápum o.fl. eins og fyrir meistaraflokka. Bæta við aðstöðu til endurheimtar, td fyrir sjúkraþjálfara, nuddara, heitt og kalt osfrv?

Parketið er að verða úr sér gengið vegna notkunar og í raun sýnir það hversu mikið húsið er notað eins og líka fyrir aðra viðburði eins og árshátíðir/böll, þorrablót o.fl. með 300-500+ manns fyrir utan úrslitakeppnina í körfubolta sem er sér á báti á landsvísu hvernig hún er hér.

Komin er mikil þörf á nýjum loftljósum í salinn þar sem ekki fást perur lengur í ljósin sem uppfylla staðla fyrir hinar ýmsu greinar og hægt sé að stilla birtustig auðveldlega.

Áhorfenda bekkir eru komnir á tíma út af miklu álagi í úrslitakeppnum í körfubolta. Helst þyrfti að fá svipaða bekki og nú eru fyrir en mun sterkari til að þola álagið svo ekki tapist sætapláss í húsinu eins og gagnvart úrslitakeppni í körfubolta.

Loftræsting og hitakerfi í sal það þyrfti að endurnýja og uppfæra svo það sé auðveldar að stjórna hita/kælingu/loftgæðum og það geti annað meiri fjölda í húsinu.

Mætti setja rafmagnsstýringu í að færa körfuboltaspjöldin upp og niður eftir aldursflokki.

Svitakompan/stigagangurinn er alveg ótækt að krakkar séu að bíða þar af því að það er engin önnur aðstaða í boði, t.d. sameiginleg félagsaðstaða.

Uppfærslur á íþróttahúsinu á Sauðárkróki er besta fjárfestingin í Sveitarfélaginu miðað við hvað fer þar fram mikil og mikilvæg starfsemi og væri hægt að auka enn frekar samlegðar áhrif með auknu aðgengi að aðstöðu.

Það sem talið er hér upp er að mestu byggt skoðun undirritaðs í þessum málum og horfa á þau í víðu samhengi. Er litið er yfir þessi atriði kemur í ljós hvað hvar þörfin er á viðhaldi og uppbyggingu íþróttamannvirkja bara svo að við séum samkeppnishæf eins fyrir þá sem vilja flytja á svæðið, fyrir Unglingalandsmótin og önnur mót einnig mætti örugglega telja upp ennþá fleiri íþróttagreinar og atriði hægt væri að bæta hjá öllum. Þessi atriði um opnara aðgengi almennings og betri aðstöðu sem stuðli að fleiri tímum er einmitt algengasta og stærsta atriðið sem kemur upp á verkfundum sem nú eru í gangi um allt land á vegum UMFÍ og ÍSÍ Ljóst er að þetta gerist ekki á einni nóttu en það er ofboðslega mikilvægt að horfa til framtíðar en bíða ekki. það verður að fara NÚNA í framkvæmdir til að mæta kröfunum sem verða eftir 4 ár, þörfin er það mikil og aðkallandi núna, ekki fara í framkvæmdir með plástrum hingað og þangað sem mun svo á endanum verða dýrari kostur en heildstæð lausn. Innviða Skuldin er það mikil.

Indriði R. Grétarsson

Ötull stuðningsmaður um uppbyggingu almenns íþróttastarfs í Skagafirði.