Landbúnaðarmál eru öryggismál og til umræðu í Kakalaskála

Ögmundur Jónasson. MYND AÐSEND

Fyrir fáeinum árum fór fram mikil umræða í landinu um innflutning á hráu kjöti og voru þá margir landsmenn gagnrýnir á að íslensk stjórnvöld nýttu sér ekki ákvæði EES samningsins um heimildir til undanþágu frá innflutningi á hrávöru sem þó væri að finna í þeim samningi. Kunnur er ásetningur Evrópusambandsins að hafa eins litlar undanþágur og takmarkanir og kostur er á verslun með matvæli og á hið sama við um flutning á lifandi dýrum. Íslendingar hafa sem betur fer ekki undirgengist þennan strangtrúnað óheftrar markaðshyggju að fullu þótt þegar hafi þeir gengið of langt að mínu mati og þyrfti að kanna að hvaða marki mætti endurvekja vannýttar heimildir EES samningsins.

Í aðlögunarferlinu framundan - leyfum við það á annað borð - verður hins vegar án efa þrýst á um frekari aðlögun í anda óheftra viðskipta á þessu sviði í samræmi við regluverk ESB. Þetta liggur nánast í augum uppi.

Það skiptir máli hvar ákvarðanir eru teknar

Auðvitað er sitthvað ágætt að segja um regluverk ESB um landbúnað sem annað en rangt er að vanmeta hve mikils virði það er að varðveita sjálfstæði okkar til þess að geta tekið ákvarðanir íslenskum landbúnaði og íslenskri matvælaframleiðslu almennt til eflingar á eigin forsendum. Því fer fjarri að íslenskir stjórnmálamenn séu ætíð sammála í þessum efnum, svo er ekki eins og við þekkjum, en vettvangur ákvarðana er engu að síður Ísland og gagnvart íslenskum kjósendum þurfa stjórnmálamenn síðan að standa ábyrgir gerða sinna. Lýðræðið er ekki til að gera lítið úr.

Þörf á traustum upplýsingum

Og nú þegar spurt er hvort við viljum að farið verði með Ísland inn á gaflinn í Brussel þurfum við að vanda okkur, byggja á sem áreiðanlegustum upplýsingum og horfa til þeirrar reynslu sem við búum yfir.

Rétt er að minnast þess að íslenskir vísindamenn hafa árartugum saman varað við innflutningi á búfénaði, hráu kjöti og eggjum og í því samhengi óspart vísað til reynslu sögunnar. Erlendir vísindamenn hafa tekið í sama streng. Er mér minnistæður fundur sem haldinn var í Bændahöllinni í Reykjavík fyrir fáeinum árum. 

Ekki brjóta varnarmúrana

Auk Karls G. Kristinssonar, prófessors í sýklafræði við Háskóla íslands, talaði á þessum fundi Lance Price virtur prófessor við George Washington háskóla í Bandaríkjunum. Boðskapur þeirra var áþekkur. Þeim varð tíðrætt um sýklalyfjaónæmi sem alþjóðlegar stofnanir og vísindamenn segja mikla vá stafa af.
Því hefur verið haldið fram að líkindareikningur bendi til þess að bakteríur í dýrum sem eru ónæmar fyrir sýklalyfjum muni jafnvel koma til með að draga fleiri jarðarbúa til dauða innan nokkurra áratuga en krabbamein geri nú. Þetta kann að vera ofsögum sagt en vill þjóð sem sýnt hefur verið fram á að er frírri af sjúkdómum og sýklalyfjum en nokkurs staðar á byggðu bóli brjóta niður varnarmúra um viðkvæma matvælaframleiðslu þvert á ráðleggingar bestu vísindamanna?

Öfundsverð staða Íslands

Mér er minnisstætt að bandaríski vísindamaðurinn fyrrnefndi, Lance Price, var spurður hvað hann helst vildi ráðleggja íslenskum stjórnvöldum í þessum efnum. Hann svaraði því til að Íslendingar ættu að gera allt sem í þeirra valdi stæði til þess að halda í þá öfundsverðu stöðu sem þeir væru í með ströngum takmörkunum á innflutningi á hráu kjötmeti.

Landbúnaður, heilbrigði og öryggi

Landbúnaðarmál er þannig heilbrigðismál og þegar litið er til mikilvægis sjálfbærni í matvælaframleiðslu almennt má segja með sanni að um sé að ræða öryggismál og að mínu áliti mun mikilvægara öryggismál en að tengjast vopnakerfum og drápstólum stórvelda. Brýnt er að Íslendingar dusti rykið af heitstrengingum fyrri tíðar manna úr öllum stjórnálaflokkum um að Ísland eigi að vera vopnlaust land og beina kröftum sínum inn í friðarfarvegi.

Látum ekki blekkjast

Sunnudaginn 12. apríl klukkan 14:00 bjóða samtökin Til vinstri við ESB til fundar í Kakalaskála í Skagafirði um það hve brýnt sé að hafna afdráttarlaust tillögu stjórnvalda um að sótt verði um aðild að Evrópusambandinu og að kjósendur láti ekki blekkjast af orðalagi um framhaldsviðræður. Tillagan sem borin verður undir þjóðina í haust í almennri atkvæðagreiðslu snýst um það í reynd hvort við viljum ganga í Evrópusambandið.
Á þessum fundi verður fyrst og fremst horft til landbúnaðarins og hvaða afleiðingar aðild kæmi til með að hafa á fæðuöryggi þjóðarinnar.

Vitneskja er besta vörnin gegn blekkingum

Erna Bjarnadóttir hagfræðingur heldur framsögu á fundinum í Kakalaskála en hún hefur yfirburða þekkingu á þessum málum sem fyrrum hagfræðingur Bændasamtakanna og matvælaiðnaðarins og auk þess hefur hún reynslu af samningaþófi við ESB og þekkir fyrir bragðið í þaula málið frá þeirri hlið einnig. Á fundinum mun Þorsteinn Ólafsson dýralæknir ræða um hættuna sem stafar af dýrasjúkdómum og mun hann í framsögu sinni horfa til reynslunnar í þessum efnum. Þorsteinn Bergsson rithöfundur mun síðan fjalla almennt um tillögu ríkisstjórnarinnar sem felur það í sér að hefja megi aðlögun Íslands að Evrópusambandinu og velta vöngum yfir því hver áhrif innganga Íslands í Evrópusambandið myndi hafa. Þorsteinn er formaður þeirra samtaka sem standa að þessum fundi sem vel að merkja er opinn öllum hvar í flokki sem menn standa.
Eftir framsöguerindin verður opnað fyrir almennar umræður.

Fundarstjóri verður sá sem þetta ritar.

Að loknum fundinum munu þau sem áhuga hafa á að ganga til liðs við samtökin Til vinstri við ESB eiga spjall saman og stilla saman strengi sína. Sú umræða er í mínum huga einnig mikilvæg.

Ögmundur Jónasson