Ótrúlega mikil gleði fólgin í því að vinna saman alþjóðlega

„Hugmyndina að Rót fékk ég fyrst árið 2024. Ég hafði áhuga á því hvað það þýðir að alast upp á Íslandi, á milli menningarheima – innblásin af vinum og fjölskyldu og samtölum sem voru í gangi í kringum mig. Dóttir mín og margir vinir hennar eru úr fjölmenningarfjölskyldum. Ég átti áhugaverðar samræður við krakkana um hvaða merkingu það hefur fyrir þau. Ég fór líka að hugsa um hvað það þýddi fyrir mig sem foreldri. Hvað það væri sem ég vildi miðla til barnsins míns úr eigin sögu, og hvaða hluta sögu okkar við veljum að skilja eftir, eða halda leyndum.

Ég setti saman teymi listamanna, fyrst fékk ég til liðs við mig dásamlegan vin minn, tónskáldið Paul Mosely í London, sem hefur búið til falleg og fjörug lög sem eru virkilega grípandi en hafa samt djúpa meiningu. Paul er einstaklega fært söngvaskáld og við höfum unnið saman í mörg ár. Tónlistin hans er alltaf svo fullkomin í sýningunum okkar.

Svo hófum við samstarf við hóp leikara og flytjenda hér á Íslandi. Hópurinn okkar er hvaðanæva af landinu – Reykjavík, Flateyri, Seyðisfirði og að sjálfsögðu Hvammstanga. Og með mismunandi menningarbakgrunn, en búa öll hérlendis. Við áttum miklar umræður um okkar eigin sögur og fjölskyldusögur – og sögur frá Paragvæ fengu mikinn hljómgrunn. Þessar sögur áttu samhljóm við aðrar sögur í teyminu frá Slóvakíu og Dóminíska lýðveldinu. Ég áttaði mig á áhrifum fortíðar fjölskyldnanna á börnin okkar og vildi kanna nánar hvað það þýðir.“

Hvernig gengur það fyrir sig þegar fjöldi listamanna frá mörgum löndum og landshornum vinna saman að brúðusýningu? „Mér finnst mjög gaman að vinna með fólki frá mörgum mismunandi stöðum. Þetta er spennandi áskorun! Skipulag getur stundum verið virkilega flókið, sérstaklega þegar veður truflar ferðaáætlanir,“ segir Greta brosandi. „En á endanum er ótrúlega mikil gleði fólgin í því að vinna saman alþjóðlega, þvert á menningarheima og um allt Ísland. Mörg einstök sjónarhorn koma fram með þeim hætti. Ég hef tilhneigingu til að safna fólki í kringum mig sem hefur kveikt einhverjar vangaveltur hjá mér, og þegar rétta verkefnið kemur upp vil ég fá það til að taka þátt, jafnvel þótt það sé staðsett hinum megin á hnettinum. Fyrir mér eru þessi tengsl stór hluti af ferðalaginu og að gefa fólki tækifæri til að víkka út vinnu sína og þar af leiðandi útvíkka mínar eigin vinnuaðferðir. Hvert einasta verkefni er einstakt, vegna þess að menning, reynsla og vinnuaðferðir fólksins innan hópsins eru eitthvað sem þarf að taka til greina og gefa pláss. Það hefur aftur áhrif á verkin sem við sýnum. Þetta er spennandi óvissuferð,“ segir Greta og bætir við: „Ég hef ekki samið söngleik síðan 2005 en hann varð einhvers konar jaðarsmellur á Edinborgarhátíðinni, svo það hefur verið mjög áhugaverð áskorun að vinna með þessum miðli aftur og blanda því saman við brúðuleik.“

Falleg sýning með lúmskan húmor og risastórt hjarta

Hvert er hlutverk þitt í sýningunni? „Ég hef skrifað og leikstýrt sýningunni en hvoru tveggja var undir miklum áhrifum samtala og þróunarvinnu þátttakenda sýningarinnar. Við vinnum venjulega alla okkar vinnu á Hvammstanga en í þetta sinn erum við að vinna í Reykjavík vegna dásamlegs samstarfstækifæris með Þjóðleikhúsinu. Þjóðleikhúsið hefur stutt svo vel við verkefnið frá upphafi, þegar það var bara óljós hugmynd um strák og ömmu hans.“

Hvernig fara æfingar fram, hefur hópurinn til dæmis komið saman til æfinga? „Þar sem sumt af sköpunarteyminu okkar er með aðsetur erlendis (London og Prag) og hin dreifast um land allt þurfum við að vinna ákveðna fjarvinnu, sem hefur verið áhugavert. En megnið af tímanum erum við með teymið í æfingasalnum, prófum hugmyndir og setjum sýninguna saman. Við höfum hist nokkrum sinnum síðan í maí 2025, tekið svokölluð rannsókna- og þróunartímabil, þar sem við prófum hugmyndir og síðan hófust raunverulegar æfingar í mars á þessu ári.“

Hvernig myndir þú lýsa sýningunni, fyrir hverja er hún? „Rót er hjartnæm og falleg sýning með lúmskan húmor og risastórt hjarta. Hún er fyrir börn á grunnskólaaldrinum og líka fyrir fullorðna. Við notum marga mismunandi brúðuleikhússtíla; bunraku sem felur í sér þrjár manneskjur sem stjórna einni brúðu, leikhús hlutanna, skuggabrúður – og svo er þeim líka blandað saman við söngleikjaleikhús sem skapar mjög skemmtilega, sjónræna og leikræna sýningu. Tónlistin er svo grípandi að mig grunar að áheyrendur muni vera syngjandi hana í sturtunni í margar vikur eftir sýninguna. Á heildina litið finnst mér þetta frábær sýning fyrir fjölskyldur með krakka á grunnskólaaldri.“

Hvað tekur við hjá Handbendi? „Eftir RÓT stendur Handbendi fyrir HIP Fest, alþjóðlegu brúðulista-hátíðinni á Hvammstanga í lok júní þegar yfir 30 brúðuleikhúsmenn frá öllum heimshornum sýna sjö sýningar og halda fjölda námskeiða og fyrirlestra um brúðuleikhús í bænum okkar,“ segir Greta að lokum.

Þá er bara að drífa sig norður á Akureyri og upplifa einstaka list.