Baráttan um Ísland | Ragnar Rögnvaldsson skrifar

Ragnar Rögnvaldsson. Mynd: Aðsend.

Baráttan um Ísland hefur tekið á sig margar myndir í gegnum tíðina. Hún hefur verið barátta fyrir því að lifa af í harðbýlu landi. Barátta sjómanna við hafið, bænda við náttúruöflin og fólks um allt land við að byggja hér upp samfélag þar sem áður var lítið annað en trúin á að það væri hægt.

En hún hefur líka verið barátta um annað.
Rétt Íslendinga til að ráða Íslandi.
Sú barátta tók margar kynslóðir.

Hún snerist um að íslensk þjóð gæti tekið eigin ákvarðanir, sett sér eigin lög og ráðið eigin framtíð. Fólkið sem barðist fyrir fullveldi Íslands vissi ekki hvernig landið myndi líta út eftir hundrað ár. Það vissi ekki að hér myndi rísa eitt ríkasta og öruggasta samfélag heims. Það vissi ekki hvernig sjávarútvegurinn myndi þróast, hvernig við myndum nýta orkuna okkar eða hvaða tækifæri framtíðin bæri í skauti sér.

Það vissi aðeins eitt:

Íslendingar ættu sjálfir að ráða Íslandi.
Það var ekki sjálfgefið þá.
Og það á ekki að vera sjálfgefið nú.
Baráttan snýst ekki um Evrópu.
Við sem segjum NEI þurfum ekki að vera á móti Evrópu. Ég er það ekki.

Evrópuþjóðir eru vinir okkar, viðskiptafélagar og bandamenn. Ísland á heima í nánu samstarfi við þær og við eigum að halda áfram að byggja það samstarf.
En það er hægt að vera Evrópusinni án þess að vera Evrópusambandssinni.
Það er hægt að vilja samstarf án aðildar.
Og það er hægt að segja NEI við aðildarviðræðum án þess að segja nei við Evrópu.

Þess vegna snýst þessi kosning fyrir mér ekki um það hvort Evrópusambandið sé gott eða vont. Hún snýst um Ísland.

Hvernig viljum við að Ísland líti út eftir 20, 50 eða 100 ár?
Hver á að hafa síðasta orðið um auðlindir landsins?
Hver á að ákveða hvernig við nýtum fiskimiðin okkar?
Hver á að móta reglurnar um íslenskan landbúnað?
Hver á að ákveða hvernig við förum með orkuna okkar?
Og hversu mikið ákvörðunarvald erum við tilbúin að færa frá Íslandi?

Þetta eru spurningarnar sem skipta máli.
Við fengum einstakt land í hendurnar.
Við Íslendingar erum rúmlega 400 þúsund.

Við búum á eyju í Norður-Atlantshafi með gríðarlegt hafsvæði í kringum okkur.
Undir fótum okkar er orka.

Í ánum okkar og fossunum er orka.
Í hafinu eru einhverjar verðmætustu auðlindir þjóðarinnar.
Og mitt í þessu öllu stendur lítil þjóð sem hefur byggt upp samfélag sem kynslóðirnar á undan okkur hefðu varla getað ímyndað sér. Við megum vera stolt af því.
Ekki vegna þess að við höfum gert allt rétt. Það höfum við sannarlega ekki gert.
Íslensk stjórnvöld hafa gert mistök. Alþingi hefur gert mistök. Við kjósendur höfum líka gert mistök.

En þau mistök eru okkar. Og við getum leiðrétt þau.
Við getum skipt um ríkisstjórn. Við getum skipt um þingmenn.
Við getum breytt lögunum. Við getum farið aðra leið.
Það er kjarninn í sjálfsákvörðunarrétti þjóðar.

Smæð okkar er ekki veikleiki.

Okkur hefur stundum verið sagt að Ísland sé einfaldlega of lítið.
Of lítið til að standa eitt.
Of lítið til að hafa áhrif.
Of lítið til að ráða við heim sem verður sífellt stærri og flóknari.

En saga Íslands segir allt aðra sögu.
Við vorum lítil þegar við endurheimtum fullveldið.
Við vorum lítil þegar lýðveldið var stofnað.
Við vorum lítil þegar við færðum fiskveiðilögsöguna út.
Við vorum lítil þegar við byggðum upp nútímalegt velferðarsamfélag.
Við erum enn lítil.
En við erum frjáls þjóð.

Það er ekkert náttúrulögmál sem segir að stórt sé alltaf sterkara eða að ákvarðanir verði betri eftir því sem þær eru teknar lengra frá fólkinu sem þær varða.

Stundum er styrkurinn einmitt fólginn í því að geta brugðist hratt við, þekkt eigin aðstæður og mótað sína eigin leið.

Þetta snýst um það sem kemur á eftir okkur.
Við erum ekki eigendur Íslands í neinum endanlegum skilningi.
Við erum aðeins ein kynslóð í langri sögu.
Við tókum við landinu af fólkinu sem kom á undan okkur.
Og einn daginn afhendum við það þeim sem koma á eftir.

Börnin okkar munu erfa þetta land. Þau munu erfa hafið.
Orkuna.
Náttúruna.
Tungumálið.
Menninguna.

En þau eiga líka að erfa réttinn til þess að taka sjálf stórar ákvarðanir um framtíð sína. Það er sá arfur sem mér finnst dýrmætastur. Því auðlindir geta tapað verðgildi. Peningar koma og fara. Efnahagskerfi breytast. Stjórnmálamenn hverfa af sviðinu.
En réttur þjóðar til að ráða eigin málum er þess virði að varðveita.

Baráttan um Ísland heldur áfram.
Ekki með vopnum.
Ekki gegn öðrum þjóðum.
Og ekki gegn fólkinu sem ætlar að kjósa öðruvísi en við.

Þetta er lýðræðisleg barátta um hugmyndir.
Um það hvers konar land við viljum skilja eftir.
Um það hvort við höfum enn trú á því að lítil þjóð geti stjórnað eigin málum.

Ég hef þá trú. Ég trúi því að Ísland geti áfram átt náið og gott samstarf við Evrópu án aðildar að Evrópusambandinu.
Ég trúi því að við getum átt viðskipti við allan heiminn án þess að gefa eftir þá grundvallarhugmynd að ákvarðanir um Ísland eigi fyrst og fremst að vera teknar á Íslandi.
Ég trúi því að smæð okkar þurfi ekki að vera veikleiki. Og umfram allt trúi ég því að við eigum ekki að óttast frelsið til að velja okkar eigin leið.

Á laugardaginn stöndum við hvert og eitt ein inni í kjörklefanum.
Þar verða engin slagorð.
Engir stjórnmálamenn.
Engir sérfræðingar.
Bara við, kjörseðillinn og sú ákvörðun sem okkur hefur verið treyst fyrir.

Þá ætla ég að hugsa um fólkið sem kom á undan okkur.
Um fólkið sem hafði trú á Íslandi áður en Ísland varð það samfélag sem við þekkjum í dag. Ég ætla að hugsa um börnin okkar og landið sem þau taka einn daginn við. Og ég ætla að spyrja sjálfan mig einnar spurningar:

Vil ég að Íslendingar haldi áfram að ráða eins miklu og mögulegt er um framtíð Íslands?

Mitt svar er já.

Og þess vegna verður atkvæðið mitt:
NEI.
Ekki af ótta.
Ekki af reiði.
Ekki vegna andstöðu við aðrar þjóðir.
Heldur vegna þess að ég hef trú á þessari þjóð.
Trú á fólkið okkar. Trú á sjálfstæðið. Trú á Ísland.

Baráttan um Ísland er baráttan fyrir réttinum til að ráða eigin framtíð.

Ragnar Rögnvaldsson
Höfundur er formaður kjordæmafelags Miðflokksins í Norðvesturkjördæmi