Stöndum saman | Þorvaldur Gylfason skrifar

Þorvaldur Gylfason. AÐSEND MYND

Það var í miðri heimsstyrjöldinni fyrri að drepið var dyra heima hjá ömmu minni og afa í Þingholtsstræti 17 í Reykjavík og Nanna föðursystir mín kom til dyra, barn að aldri. Komumaður spurði hana hvaðan hún væri og hún svaraði: Ætli ég sé ekki bara Reykvíkingur. Gall þá við þrumuraust ömmu hennar og langömmu minnar ofan af lofti: Hvers lags er þetta, barn? Þú ert Skagfirðingur! Föðuramma mín, Þórunn Pálsdóttir, var Skagfirðingur og það er ég því líka og við hjónin raunar bæði. Sex löng sumur og sælurík, tvö ár alls, var ég strákur í sveit og við bræðurnir allir hjá frændum okkar á Stóra-Vatnsskarði í Skagafirði, vestasta bænum í sýslunni.

Samkvæmt nýrri skoðanakönnun Maskínu fyrir DV um framhald viðræðna Íslands við ESB segjast 59% svarenda í Reykjavík munu segja Já í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst n.k. og 56% í nágrannabyggðum Reykjavíkur borið saman við 44% á Norðurlandi. Þetta misræmi er að vísu ekki verulegt, en það er samt meira en mér finnst það ætti að vera því að þjóðarhagurinn sem í húfi er hlýtur af sjónarhóli hvers og eins að teljast áþekkur um allt land líkt og birtist skýrt í þjóðaratkvæðagreiðslunni um nýju stjórnarskrána 2012. Þar sagði ríflegur meiri hluti kjósenda í öllum kjördæmunum sex Já við nýrri stjórnarskrá: 77% í Reykjavík norður, 72% í Reykjavík suður og 68% á Suðvesturlandi borið saman við 55% á Norðvesturlandi og 58% á Norðausturlandi, meiri hluti alls staðar. Mér þætti eðlilegt að hliðstætt samræmi milli Reykjavíkur og Norðurlands kæmi á daginn í þjóðaratkvæðagreiðslunni sem í hönd fer 29. ágúst.

Hvernig kemst ég að þeirri niðurstöðu? Ég þurfti ekki að “kíkja í pakkann” áður en við gengum í SÞ 1946, ekki vegna þess að ég var ekki fæddur þá, heldur vegna hins að SÞ eru félagsskapur sem ég tel rétt af pólitískum ástæðum að Ísland sé í hvað sem kostum og göllum líður. Ég lít ESB svipuðum augum. Þar eru allir okkar nánustu vinir og vandamenn í Evrópu nema Norðmenn (og Bretar sem dauðsjá nú margir eftir að hafa látið ginna sig út 2016). Öll 27 aðildarlöndin una sér vel í ESB (72% svarenda, sjá mynd). Þar eigum við því heima líka hvað sem kostum og göllum líður. Ég met kostina og gallana að vísu svo að kostirnir vegi mun þyngra en gallarnir, en það er ekki aðalatriðið í mínum huga heldur hitt, að við eigum samleið með Evrópu, langa samleið, einkum nú þegar heimsmálin hafa riðlazt svo að Bandaríkjastjórn hefur í hótunum við Grænland og Nató.

Við þessar nýju kringumstæður tel ég að við þurfum að þétta raðirnar og ganga inn í ESB með evrunni og öllu saman sem fyrst (og Norðmenn líka), ekki bara til að hagnast á því heldur einnig til að gera gagn. Sælla er að gefa en þiggja.

Þorvaldur Gylfason
Prófessor emeritus, Háskóla Íslands