...svei mér þá! | Leiðari 35. tölublaðs Feykis 2026

Forsíða Time í kjölfar árásarinnar á Tvíburaturnana í New York 11. september 2001. MYND AF NETINU

Það er eins og árin líði hraðar eftir því sem maður verður eldri. Samt eru þetta nú alltaf annað hvort 365 eða 366 dagar og alltaf þessir 24 tímar í sólarhringnum. Og alltaf gerist eitthvað nýtt þó stundum sé eins og allt sé að gerast aftur og aftur. Skiljú?

Haustið er sem sagt að læðast að okkur með tilheyrandi þokubökkum og rökkri. Þetta getur verið erfiður tími fyrir suma, dagarnir verða styttri og morgnarnir þyngri. Rökkrið jafnvel kemur sér fyrir í sálinni.

Í síðustu viku stóðu KS og Vörumiðlun fyrir Fjölskylduhlaupi á Sauðárkróki til stuðnings Gulum september og á Blönduósi var Gul messa nú í byrjun vikunnar. Gulur september er árlegt íslenskt vitundarátak um geðrækt og sjálfsvígsforvarnir. Markmiðið er að auðvelda samtöl um vanlíðan, draga úr fordómum og minna á að kærleikur, aðgát og umhyggja geta skipt sköpum. Verkefnið er samstarf opinberra stofnana og félagasamtaka, meðal annars Embættis landlæknis, Geðhjálpar, Píeta samtakanna og Rauða krossins.

Þeir mega teljast heppnir sem ekki þurfa að glíma við þunglyndi á lífsleiðinni þó flestir þurfi að sjálfsögðu að takast á við ýmiss konar mótlæti um ævina. Gott er að eiga góða að en stundum er það nú bara þannig að jafnvel það dugar ekki til. Þá er mikilvægt að hafa þor til að leita hjálpar – það er sigur.

Þess var minnst í síðustu viku að 25 ár eru liðin frá því að það óhæfuverk var framið að hryðjuverkamenn rændu fjórum farþegaflugvélum í Bandaríkjunum með það í huga að valda sem mestum skaða. Tveimur þotum var flogið á Tvíburaturnana í New York, einni þotu var flogið á Pentagon-bygginguna í Washington. Sú fjórða komst ekki á áætlaðan leiðarenda hryðjuverkamannanna þar sem farþegarnir vissu í hvað stefndi og reyndu að stöðva gjörninginn – það tókst. Flugvélin fórst og allir um borð létust, rétt eins og í hinum vélunum.

Alls létust 2.977 í þessum árásum.

Hver var tilgangurinn með þessum hryðjuverkum? Gervigreindin segir: „Árásirnar voru skipulagðar af al-Kaída undir forystu Osama bin Ladens. Megintilgangurinn var að ráðast á tákn bandarísks efnahags- og hervalds, valda miklu mannfalli og ótta og ögra Bandaríkjunum til umfangsmikilla hern-aðarviðbragða.“ Það má segja að al-Kaida hafi orðið að ósk sinni en það er erfitt að sjá að nokkuð gott hafi hlotist af í framhaldinu – er það sigur?

Ef takmarkið var glundroði og áframhaldandi hörmungur í Mið-Austurlöndum þá hefur það sannarlega heppnast. Stríð í Írak, Palestinu, Ísrael, Íran og svo framvegis. Afleiðingar atburðanna 11. september hafa orðið margfalt fleiri en 2.977 manns að bana. Og við erum öll ráðalausir áhorfendur á meðan hatrið og eitrið festir rætur.

Enn megum við prísa okkur sæl með að búa á Íslandi þar sem vopnabúr þjóðarinnar inniheldur aðeins eina bitlausa sleggju til að nota í baráttu við verðbólgudraug og óþolandi þrjóskan vaxtarisa. Við Íslendingar erum kannski eftir allt lukkunnar pamfílar?

Óli Arnar Brynjarsson,
ritstjóri