„Vont er þeirra ránglæti“ | Högni Elfar Gylfason skrifar

Í þeim leiðinda veðrabrigðum með roki og snjókomu sem að undanförnu hafa verið að hrjá okkur Skagfirðinga líkt og aðra landsmenn hefur undirrituðum borist fyrirspurnir um fyrirkomulag snjómoksturs í Skagafirði. Við nánari skoðun kom ýmislegt í ljós sem ástæða er til að upplýsa íbúa sveitarfélagsins um.

Sá snjómokstur sem Vegagerðin sér um virðist vera í föstum skorðum og ekki teljandi vandamál. Öðru máli gegnir með vegi þar sem kostnaði er skipt milli ríkisins og sveitarfélagsins. Árum saman hefur sveitarfélagið heykst á því að setjast niður með Vegagerðinni í þeim tilgangi að skynsemisvæða eftirlit og mokstur á helmingaskiptavegum. Þannig er enn verið að greiða tvisvar sinnum fyrir mokstur á sumum vegum þrátt fyrir einungis einn mokstur vegna þess að sveitarfélagið og Vegagerðin tala ekki saman. Það gerist þannig að eftirlitsmaður Vegagerðarinnar lætur moka þá vegi sem er á þeirra ábyrgð, en sveitarfélagið pantar síðan mokstur handan þess vegar sem þegar hefur verið mokaður. Þegar moksturstæki ekur svo eftir nýmokuðum vegi til að komast að þeim ómokaða er greitt sama kílómetragjald og þegar mokstur er í gangi. Sóun fjármuna vegna þessa samtalsleysis eru umtalsverðir og hreint ótrúlegt að slíkt viðgangist árum saman og allir viðkomandi aðilar vita af vandamálinu.

Varðandi annan snjómokstur s.s. mokstur á heimreiðum sem mikið hefur verið spurt um, þá er það svo að sveitarstjórn Skagafjarðar hefur tekið meðvitaða ákvörðun um að fella niður þá þjónustu við íbúa. Ekki á það þó við um alla íbúa, heldur aðeins þá sem búa í dreifbýli. Sorgarsaga þess máls er að á 14.fundi Landbúnaðar- og innviðanefndar þann 31.október 2024 tók meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks þá ákvörðun að fella niður þá tvo mokstra á ári á heimreiðum sem sveitarfélagið hafði borið kostnað af fram að því. Áheyrnarfulltrúi Byggðalista sá ekki ástæðu til að bóka gegn því og gaf með því óbeint samþykki sitt. Fulltrúi VG og óháðra bókaði að hann sæti hjá við atkvæðagreiðsluna sem einnig má túlka sem óbeint samþykki.

Víkur þá sögunni að 32.fundi Sveitarstjórnar Skagafjarðar sem fram fór 27.nóvember 2024. Þar var að venju verið að afgreiða mjög mörg mál sem eflaust voru flest mikilvæg. Undir lið 10.1 birtist ofangreint mál frá Landbúnaðar- og innviðanefndinni er varðar snjómokstur á heimreiðum. Skemmst er frá því að segja að sveitarstjórnarfulltrúum þótti ekki tilefni til að ræða umrædda þjónustuniðurfellingu gagnvart hluta íbúa Skagafjarðar. Meirihluti Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks studdir af fulltrúum Byggðalista staðfestu erindi nefndarinnar, en fulltrúar VG og óháðra sáu ekki tilefni til mótmæla og studdu afgreiðsluna með hjásetu.

Að uppgefinni ástæðu þjónustuskerðingar við íbúa í dreifbýli sem sögð var sú að snjómokstur sé ekki lögbundin þjónusta og að margir séu tilbúnir að moka fyrir íbúa dreifbýlis gegn greiðslu. Fyrst ber á það að minnast að breyttir tímar eru í dreifbýli rétt eins og í þéttbýli frá því sem áður var sem kallar á fleiri og tíðari bílferðir. Nú til dags hefur atvinnuþátttaka dreifbýlisbúa stóraukist utan bús ásamt þróttum og tómstundum barna og annarra. Börnum sem aka þarf í leikskóla hefur fjölgað svo um munar og ferðum eldri borgara í tómstundir. Þjónustuaðilar af ýmsu tagi eru á sífelldum þönum í sveitinni og ferðamenn þurfa að komast í gistingu og afþreyingu m.m. Þannig fara einn eða fleiri bílar flesta daga frá flestum bæjum til að sinna ofangreindu og þar að auki er heilmikil umferð fólks sem ekki býr í sveitinni. Það þarf því ekki að véfengja að mikil þörf er fyrir að halda vegum opnum.

Miðflokkurinn í Skagafirði leggur áherslu á ráðdeild í rekstri sveitarfélagsins og að fyrst sé hugað að lögbundnum skyldum áður en fjármunir eru settir í annað. Það er þó ekki algilt því huga verður að þörfum íbúa og fyrirtækja og beita skynsemi til að komast að góðri niðurstöðu. Þannig viljum við t.a.m. öfluga þjónustu við leikskólabörn þrátt fyrir að slíkt sé ekki lögbundið ennþá. Snjómokstur á heimreiðum er nauðsynlegur þegar ófært er þó sveitarstjórnarfulltrúar í Skagafirði telji þær sér óviðkomandi. Sem betur fer er enn mokað í þéttbýli þegar á þarf að halda, en það er ekki góður bragur á því að kjörnir fulltrúar íbúa í Sveitarstjórn Skagafjarðar taki upp svo augljósa og ósanngjarna mismunun gagnvart íbúum eftir búsetu.

„Vont er þeirra ránglæti, verra þeirra réttlæti." - HKL